Intro A B C D E F G H I J L M N O P Q R S T U V W Appendix

Het Amerikaanse justitiële bestel

De Verenigde Staten zijn een bondsrepubliek: een federatie van relatief autonome deelstaten, elk met haar eigen justitiële organisatie, met daarnaast en daarboven de federale organisatie met haar eigen stelsel van rechtspraak. Om de dingen interessant te houden hebben de rechtbanken in de twee stelsels sterk overlappende bevoegdheden. Deze bijlage bevat een globale schets van de opbouw van beide organisaties en van de onderlinge verhouding van de samenstellende elementen.

HET JUSTITIëLE APPARAAT OP DEELSTAATNIVEAU

Trial courts De doorsnee trial court (getooid met uiteenlopende namen, al naar gelang de staat) bemoeit zich met lichtere vergrijpen: verkeersovertredingen, ordeverstoringen, diefstallen, enz. In landelijke gebieden zijn dit de ‘justice of the peace courts’, vaak beheerd door mensen zonder juridische opleiding. In de grotere steden worden deze lagere rechtbanken aangeduid als police court, city court of municipal court. (In Los Angeles de municipal court of muni court.)

Ernstiger vergrijpen worden berecht in grotere trial courts, soms aangeduid als superior court of county court. Hier krijgt de verdachte doorgaans te maken met jury-rechtspraak. De jurisdictie van deze rechtbanken wordt veelal vastgelegd door de deelstaatparlementen. Het gaat dan om moord, aanranding, inbraak en soortgelijke zware delicten.

Intermediate courts of appeal De grotere Amerikaanse staten hebben ‘intermediate courts of appeal’ die beroepszaken behandelen en een buffer vormen tussen de ‘trial courts’ en de ‘state supreme courts’.

State supreme courts Elke staat heeft een hooggerechtshof voor de behandeling van beroepszaken; voor sommige zaken zijn ze ook rechtbank in eerste aanleg.

HET JUSTITIËLE APPARAAT OP FEDERAAL NIVEAU

District courts De 97 district courts behandelen veruit de meeste zaken die aan de federale rechtbanken worden voorgelegd. Een grote staat als Californië telt vier districten met een dictrict court, maar meestal valt zo’n federaal rechtsgebied samen met de grenzen van de deelstaat. De district courts behandelen zaken waar ingezetenen uit verschillende deelstaten bij betrokken zijn (een chauffeur uit Iowa rijdt een voetganger uit Illinois aan, bijvoorbeeld) en zaken waarbij federale wetten in het geding zijn.

Circuit Courts of Appeals De VS tellen elf circuit courts, elk met jurisdictie over een bepaald gebied. Ze behandelen uitsluitend beroepszaken.

Supreme Court Het federale Hooggerechtshof behandelt beroepszaken van de lagere federale rechtbanken en soms ook van de state supreme courts. Sinds de Judiciary Act van 1925 behandelt het Hooggerechtshof alleen nog zaken van een, naar zijn oordeel, algemeen publiek belang (althans een belang dat breder is dan de beperkte belangen van de partijen in het geding). Het hof bepaalt zelf welke zaken het op de rol zet: als vier of meer justices een zaak belangrijk genoeg vinden, komt het op de rol te staan. Zo niet, dan is het beroep afgewezen en is de uitspraak van de lagere rechtbank definitief. Van de duizenden zaken die in een jaar aan het Hooggerechtshof worden voorgelegd, wordt slechts een handvol in behandeling genomen (in 1976 slechts 176 van de 4000). In de praktijk spreken de state supreme courts en de district courts dus recht in laatste instantie.

DE VERHOUDING TUSSEN DE FEDERALE EN DEELSTAATRECHTBANKEN

De meeste zaken (strafrechtelijk en civiel) worden berecht in de state courts omdat de meest misdrijven betrekking hebben op overtredingen van state laws (de strafrechtelijke jurisdictie van de federale overheid is zeer beperkt) en de meeste civiele gedingen gebaseerd zijn op een wettelijke bepaling van de deelstaat of op het gewoonterecht (common law).

De bevoegdheid van de federale rechtbanken De jurisdictie van de federale rechtbanken is gebaseerd op artikel 3 van de grondwet: ‘The judicial power shall extend to all cases, in law and equity, arising under this Constitution, the laws of the United States and treaties made, or which shall be made, under their authority; [...] to controversies to which the United States shall be a party; to controversies between two or more States; between States and citizens of another State; between citizens of different States [...].’

Om het ingewikkeld te maken heeft het Congres beschikt dat de state courts zogenaamde ‘concurrent jurisdiction’ hebben over de boven opgesomde zaken, resulterend in een verwarrende overlapping van rechterlijke bevoegdheden. Een voordeel is misschien wel dat men zijn zaak kan aanspannen bij de rechtbank waar men zijn kans op succes het grootst acht.