Salto-project
Salto is het openbare radio- en televisiekanaal van de gemeente Amsterdam, en zendt programma's uit van o.a. Demet-TV, Prisma-TV, Y-TV, CR-TV, Edge entertainment, SME-TV enz.
In 2007 besloot de Amsterdamse gemeenteraad ter bevordering van de integratie de buitenlandstalige programma's van Salto TV door de aanbieders zelf te laten voorzien van Nederlandse ondertiteling.
In de loop van 2007 werd een ondertiteltool voor Salto ontwikkeld door ArtiVisuals, en wij werden er eind 2007 bij gehaald om de ontwikkeling te helpen voltooien en workshops te verzorgen voor de vele Salto-filmers ofwel -aanbieders.
Er bleek sprake van veel verschillende talen - Sranantongo, Turks, Somalisch, Ethiopisch, Urdu, Chinees, Russisch en uiteraard Engels en Nederlands.
In januari 2008 werden vier workshops gegeven ten kantore van Salto-buur MediaGilde, en de filmers leerden de theoretische en praktische basis van het ondertitelen. Door het timen te oefenen, zetten ze hun eerste stap in de ontwikkeling van hun ondertitelvaardigheden.
Veel aandacht werd besteed aan het enorme verschil tussen goede en slechte ondertiteling. Na het zien van een slecht ondertiteld filmfragment, zei een van de deelnemers spontaan: 'Je kan niet eens meer kijken.'
De verscheidenheid aan talen vormde een uitdaging, aangezien ondertitelregels aangepast moeten worden aan de talencombinatie (bij Engels-Nederlands kunnen we 'yes' en 'no' weglaten, maar bij het Chinees kan dat niet). Mede daarom stonden vooral de algemene principes van het ondertitelen centraal.
Follow-up
Om ondertitelaar te worden moet je drie maanden studeren en twee jaar ervaring opdoen, en de meeste Salto-aanbieders zullen geen ondertitelaar worden. Hoewel ze een goede start maakten, was duidelijk dat enige verdere assistentie noodzakelijk was.
We kozen voor een Google-discussiegroep, een beproefd middel om mensen bij het leren te helpen waarbij ze tevens elkaar kunnen helpen.
Behalve de Google-groep maakten we een overzicht van de tien belangrijkste ondertitelregels voor het Nederlands taalgebied.
* * *